چالش های روابط دختر و پسر بدون قصد ازدواج و تشکیل خانواده

 

منیره کردلو[۱]

چکیده

در این تحقیق به بررسی تفاوت نوجوانانی که رابطه دوستی را تجربه کرده اند و نوجوانانی که چنین تجربه ای نداشته اند، پرداخته می شود. هدف از انجام این پژوهش آنست که به یکی از سؤالات اساسی که همواره متوجه روانشناسان است پاسخ داده شود و آن سؤال اینست که روابط  قبل از ازدواج موجب بروز چه مسائلی می گردد. اهمیت پژوهش ازآن نظر است که طبق آمار در حال حاضر نیمی از دانش آموزان با غیر هم جنس رابطه داشته و یا دارند. جامعه آماری شامل دانش آموزان دبیرستانی شهر تهران می باشد. نمونه آماری شامل ۶۲۵ نفر از دانش آموزان دختر و پسر شهر تهران است که از۴ منطقه و ۳۸ دبیرستان به شیوه تصادفی خوشه ای انتخاب گردیده است. روش تحقیق از نوع زمینه یابی با هدف کشف واقعیت می باشد. ابزار پژوهش آزمون مینه سوتا و ۳ سؤال بسته پیرامون ارتباط یا عدم ارتباط است که بر روی نمونه آماری اجرا شده و پروفایل آنان ترسیم شده و با استفاده از نرم افزارspss مورد تحلیل آماری قرار گرفته است. بدین منظور گروهی که با غیر هم جنس رابطه داشته و گروهی که رابطه نداشته اند از طریق تحلیل واریانس یک سویه مورد مقایسه قرار گرفته است

 نتایج تحقیق نشان می دهد بین نوجوانانی که با غیر هم جنس رابطه داشته و افرادی که رابطه نداشته اند از نظر افسردگی، انحراف جامعه ستیزی، پارانویا، ضعف روانی یا پسیکاستنی، اسکیزوفرنیا و حالات مانیک تفاوت وجود دارد. به عبارت دیگر نوجوانانی که با غیر هم جنس رابطه داشته اند با مشکلات بیشتری مواجه بوده اند.

کلید واژه:خود بیمار انگاری، افسردگی، جامعه ستیزی، پارانویا، ضعف روانی، اسکیزوفرنیا، انحراف های روانی- اجتماعی، هیستری، مانیک و رابطه دوستی

  مقدمه

انسان موجودی چند بعدی است. یکی از ابعاد انسان بعد مادی و غرایز جنسی و رفتار های جنسی اوست. از ابتدای خلقت همواره توجه مکاتب آسمانی و غیر آن نسبت به این غرایز و نحوه کنترل آن مورد توجه بوده است. با نگاه به مکتب مبین اسلام و تعالیم آن در می یابیم اسلام در این خصوص دیدگاه روشن و شفافی دارد. اسلام بر خلاف مسیحیت به غریزه جنسی با دیده احترام می نگرد، اما در عین حال از بی قید وبندی جنسی به شدت نهی می کند و امر به کنترل نفس دارد.

با تأمل در جوامع مختلف در می یابیم در خصوص کنترل رفتار های جنسی دیدگاههای گوناگونی وجود دارد. در این مورد عملکرد کشور های غربی چگونه بوده و ثمرات آن چه بوده است؟ آنان تصورشان بر این بود که با زنده شدن میل جنسی در نوجوان اجازه ارضاء این نیاز بدون هیچ مانع و ضابطه ای وجود دارد. گوشه ای از آمار عواقب روابط جنسی آزاد در ذیل ارائه شده است.

آمار روابط نامشروع جنسى که ناشي از روابط آزاد دختر و پسر است،‌ در امريکا و در تمامى جامعة اروپا رو به افزايش است، به گونه اى که در سال ۱۹۹۳ در امريکا ۵۰% روابط دختر و پسر به روابط جنسي تبديل شده است. آميزش جنسى نامشروع و افزايش آبستنى هاى غير رسمى و زود هنگام يکى از آثار شوم روابط آزاد دختر و پسر است. آندره ميشل در اين باره مي نويسد: «بيش از چهل درصد زنان امريکايى که پيش از بيست سالگى ازدواج مى کنند. به علت روابط آزاد پسر و دختر،‌ قبل از ازدواج حامله هستند. در نروژ ۹۰% دخترانى که در سن کمتر از هيجده سال ازدواج مى کنند، آبستن هستند و در سوئد و آلمان نيز همين مطلب صادق است  متناسب با افزايش نرخ آبستنى هاى ناخواسته، آمار سقط جنين در کشور هاى غربى که دختر و پسر پيش از ازدواج روابط آزاد دارند رو به تزايد است. از يک ميليون زن و دختر نوجواني که هر ساله در امريکا به طور ناخواسته باردار مى شوند، ۵۳% فرزندان خود را سقط مي کنند. اين درحالى است که به علت برخى محدوديت ها که بعضى ايالات در مورد سقط جنين وضع کرده اند،‌ اکثر سقط هاى جنين گزارش نمى شود.

به ادعاى يک پزشک امريکايى که در يکى از زايشگاه هاى اين کشور مشغول بوده و در مورد مشکلات محل کار خود مقاله اى نوشته است،‌ در حدود ۴۷% از زايمان هاى تحت نظر وى مربوط به مواليد نامشروع بوده است. به ادعاى وى اکثر مواليد،‌ مربوط به زنان پايين تر از بيست سال و مربوط به روابط آزاد دختر و پسر بوده است( اینترنت).

روابط آزاد دختر و پسر و در نتيجه روابط آزاد جنسي، سکوي پرش روسپى گرى و افزايش بيمارى هاى عفونى و مقاربتى است. در هر ۱۳ ثانيه يک نفر در امريکا به ويروس بيمارى ايدز مبتلا مي شود. قربانيان اين ويروس که عمدتاً از طريق بى بندو بارى جنسى مبتلا مى شوند، از اين بيمارى عفونى هلاک مى گردند( مجموع مقالات دفاع از حقوق زنان، ۱۳۸۰ ص ۶۰)

در سال ۱۹۸۴ در امریکا تعداد۰۰۰/۴۰۰/۱ نوجوان دختر بارداری نا مشروع داشته اند. ( استفانی، مارستون، ترجمه تمدن، ۱۳۸۵ ) و بنا بر آمار سال ۲۰۰۳ در انگلیس و ویلز تعداد ۱۷۳۹۰۰ نفر از دختران در سنین ۱۳ تا ۲۰ سال سقط جنین داشته اند( خلاصه مقالات کنفرانس خواجه نصیرالدین طوسی، ۱۳۸۳ )

این بخش بسیار کوچکی از آمار است. تبعات بی پروایی منجر به آسیب های بی شمار در جوامع غربی گردیده است. این فاجعه اندیشمندان غربی را به چاره اندیشی انداخته است. پس از سالها تحقیق و پژوهش به این نتیجه رسیده اند که نیاز به پرهیز جنسی و کنترل نفس است و این سالها را با عناوین پرهیز جنسی اعلام می نمایند. لذا هر گونه هرج و مرج جنسی را منع می کنند، زیرا مضرات این نحوه زندگی برای آنان آشکار شده است. در این مسیر جامعه ما چه عملکردی داشته است؟ جامعه ما بدون تأمل در آثار زیانباری که آن جوامع داشته اند در برخی مواقع پا جای پای آنان گذاشته، غافل از این که آنان با تبعات این بی پروایی جنسی مواجه شده و سعی در جبران دارند.

ضرورت و اهمیت بحث

از زمان گسترش جامعه انسانی، مسئله روابط میان پسر و دختر در جوامع مختلف مطرح بوده است. ولی در دوران توسعه سیاسی، اجتماعی و ظهور رسانه‏های جمعی و سمعی و بصری، این مسئله شکل دیگری به خود گرفته و با نگرشی نو، بار دیگر رخ نموده است. از آن‏جا که امروزه این موضوع، به ویژه در محیط‏هایی مانند: مدارس، دانشگاه‏ها، پارک‏ها، اماکن عمومی و… نمود بیشتری پیدا کرده است، ضرورت بحث و بررسی آن دو چندان شده است. با توجه به آماری که در سال تحصیلی۸۰- ۸۱ بدست آمد ۶۴ در صد از پسران و ۴۶در صد از دختران با جنس مقابل رابطه دوستی داشته اند. این آمار در سال تحصیلی۸۴-۸۵ که از ۳۰۵ دانش آموز تهرانی بدست آمد از این قرار است: ۱۶۳ دانش آموز معادل ۵۳/۴ در صد با جنس مقابل رابطه داشته اند و ۱۳۸ نفر معادل ۴۵/۲ رابطه دوستی نداشته اند. و آمار سال تحصیلی ۸۶-۸۵ که از دانش آموزان شهر تهران بدست آمد، نشان می دهد ۱/۵۴ در صد از دانش آموزان یعنی از هر دو دانش آموز یک نفر با جنس مقابل رابطه دوستی داشته و یا دارد.( کردلو ۱۳۸۶) با توجه به آمار فوق می توان به ضرورت پرداختن به موضوع پی برد.

تعاریف واژه ها :

۱-افراد خود بیمارانگار، افرادی که نگران مسایل بدنی بوده و ترس از بیماری دارند. شکوه های بدنی و اغراق در بارهء بیماری های واقعی و خیالی دارند.

۲- افراد هیستریک، کسانی که بدون هیچ عارضهء بدنی نشانه های بیماری را از خود نشان می دهند، مانند نا بینایی هیستریکی. شکوه از درد و بیماری هنگامی که تحت فشار روانی باشند

۳- افراد افسرده، افرادی که احساس نا امیدی و بی ارزش بودن، بد بینی شدید، کندی تفکر و عمل، بدبینی نسبت به چشم انداز آینده، خمیدگی قامت، نگاه رو به پایین، فقدان حرکت، کاهش تکلم، وجود تفکر منفی در مورد خود و دیگران.

۴- انحراف های روانی- اجتماعی، بی احترامی آشکار به آداب و رسوم اجتماعی، درگیری با مراجع قدرت، ناتوانی در بر قراری روابط عاطفی با دیگران، فقدان هم حسی، ناتوانی در عبرت گرفتن از تنبیه مانند افراد بزهکار، مجرم و یا افراد ضد اجتماعی.

۵-افراد پارانوئید، کسانی که نسبت به دیگران سوء ظن و بد بینی مفرط، حسادت، خصومت، خود بزرگ بینی، هذیان تعقیب دارند. مانند هذیان در مورد اینکه دیگران در مورد او توطئه می کنند.

۶-ضعف روانی یا پسیکاستنی، اضطراب، گرایش به رفتارهای وسواسی – اجباری، ناتوانی تصمیم گیری، احساس گناه و احساس ترس مرضی. مانند افراد مبتلا به اختلال روان رنجوری شک و تردید و ترس های غیر منطقی از مشخصهء آنهاست.

۷-افراد اسکیزوئید، افرادی که مبتلا به اختلال روان پریشی هستند دارای نشانه های شدیدی مانند توهم( ادراک حسی بدون وجود محرک واقعی)، هذیان و آشفتگی فکری مانند استدلال غیر منطقی اند.

۸- افراد هیپومانیک یا مانی، افرادی با خلق بالا، انرژی زیاد، بیش فعالی وتحریک پذیری، پرش افکار  هستند. استفاده از زیور آلات دارای رنگ روشن و ناهماهنگ و بی توجهی به جزئیات، استفاده مفرط از تلفن، اقدام به خود کشی، مسائل تحصیلی، اشتغال ذهنی با مطالب فلسفی وعلائم وسواسی – جبری (کاپلان – سادوک ۲۰۰۳ص ۱۲۳و پاشا شریفی- حسن ۱۳۸۱ ص ۳۵۷ )

عشق: برای واژه عشق تعاریف گوناگون و نیز تقسیم بندی های مختلفی ارائه شده است. در یکی از تقسیم بندی ها عشق به هفت نوع تقسیم شده است که شامل سبک های ذیل است. ۱- عشق شهوانی:  این عشق فاقد منطق است و جذابیت فیزیکی مد نظر می باشد.۲- عشق تفننی: این عشق بیشتر متعلق به دوران نوجوانی می باشد. در این عشق رابطه دراز مدت بعید است و نوعی ابراز ظاهری عشق می باشد.۳- عشق برادرانه: عشقی که مبتنی بر پیوند و همکاری مشترک است. ۴- عشق دوستانه وابسته به احترام متقابل و نگرانی نسبت به منافع مشترک- دارای صمیمت و تعهد و دارای ثبات و پایداری. ۵-عشق منطقی:  این افراد نگران آنند که آیا این افراد در آینده پدر یا مادر خوبی برای فرزندانشان خواهند بود. این عشق دارای دور نمای منطقی است. ۶- عشق مانیا یا افراطی: این عشق وسواس گونه و فاقد عزت نفس است. دارای شیفتگی شدید به معشوق است.۷- عشق الهی: عشق فداکارانه دارای از خود گذشتگی و فداکارانه است.

در دوره نوجوانی احتمال بروز هر یک از انواع عشق وجود دارد. اما همانطور که مشاهده می شود، نوجوانان بیشتر گرفتار عشق تفننی می گردند.(اینترنت)

بر اساس قواعد كلي حاكم بر ارتباط ميان فردي، نمي توان هر ارتباطي را «دوستي دختر و پسر» ناميد، بلكه مي توان گفت: «دوستي دختر و پسر» يعني: ارتباطي كه بين دو جنس مخالف وجود دارد و در اين ارتباط، محبت، صميميت، عشق و علاقه ي قلبي ويژه وجود دارد و از اين رو، ارتباط دو كودك يا ارتباط تحصيلي يا ارتباط معلم با شاگرد و مانند آن، كه براي اهداف خاصي است، نمي تواند از مقوله دوستي دختر و پسر باشد.

فرضیه های پژوهش

۱- افرادی که با غیر همجنس رابطه دارند و آنانی که رابطه ندارند از نظر خود بیمار انگاری تفاوت وجود دارد.

۲- افرادی که با غیر همجنس رابطه دارند و آنان که رابطه ندارند از نظر افسردگی تفاوت وجود دارد.

۳- افرادی که با غیر همجنس رابطه دارند و آنانی که رابطه ندارند از نظر هیستری تفاوت وجود دارد.

۴ – افرادی که با غیر همجنس رابطه دارند و آنانی که رابطه ندارند از نظر جامعه ستیزی تفاوت وجود دارد.

۵- افرادی که با غیر همجنس رابطه دارند و آنانی که رابطه ندارند از نظر پارانویا تفاوت وجود دارد.

۶- افرادی که با غیر همجنس رابطه دارند و آنانی که رابطه ندارند از نظر ضعف روانی تفاوت وجود دارد.

۷- افرادی که با غیر همجنس رابطه دارند و آنانی که رابطه ندارند از نظر اسکیزوفرنیا تفاوت وجود دارد.

۸- افرادی که با غیر همجنس رابطه دارند و آنانی که رابطه ندارند از نظر مانیک تفاوت وجود دارد.

   روش پژوهش

 درمطالعه حاضر از پژوهش کار بردی با روش زمینه یابی و به منظور کشف واقعیت استفاده شده است. بدین منظور تعداد ۶۲۵ نفر از دانش آموزان دختر و پسر شهر تهران به روش تصادفی خوشه ای از ۴ منطقه و ۳۸ و از هر دبیرستان یک کلاس به طور تصادفی انتخاب گردید. سپس گروهی که با غیر هم جنس رابطه داشته و گروهی که رابطه نداشته اند مورد مقایسه قرارگرفت. به منظور ارائه نتایج پژوهش از آمار توصیقی و آمار استنباطی از نوع واریانس دو متغیری استفاده شده است.

جامعه آماری

  جامعه آماری این پژوهش شامل دانش آموزان دختر وپسر دبیرستانی نوبت اول و شبانه شهر تهران می باشد که در سال تحصیلی۸۶- ۸۵ اشتغال به تحصیل داشته اند. از مناطق نوزده گانه شهر تهران تعداد ۶۲۵ نفر (جامعه نمونه ) دانش آموز پایه دوم و سوم به روش طبقه ای خوشه ای تصادفی انتخاب شدند. با توجه به بافت اجتماعی ۴ منطقه آموزش و پرورش انتخاب شد و تعداد ۳۸ دبیرستان به شیوه تصادفی خوشه ای انتخاب شد و از هر دبیرستان یک کلاس به طور تصادفی انتخاب گردید

ابزار پژوهش

ابزار پژوهش شامل آزمون شخصیت مینه سوتا ۷۱ سؤالی که با عنوان آزمون MMPI  شناخته شده است و نیز چند سؤال پیرامون گرایش به ارتباط با دوستان غیر هم جنس می باشد.آزمون مینه سوتا از مهمترین آزمونهای شخصیت است که در فرم اصلی خود دارای ۵۶۵ سوال است. این آزمون را می‌توان یکی از مهمترین و معتبرترین آزمونها در زمینه شخصیت دانست. این پرسشنامه در سال ۱۹۴۳ بوسیله هاتاوی و مک کنیلی در دانشگاه مینه سوتا ساخته شد و از آن پس در پژوهشهای مختلف مربوط به مسائل شخصیتی و در بیمارستانها ، کلینیکها و مراکز بهداشت روانی مورد استفاده گسترده‌ای قرار گرفت. از سال ۱۹۴۳ تا ۱۹۵۴ بالغ بر ۶۸۹ مقاله پژوهشی که بیانگر ارزش چشمگیر این پرسشنامه در تشخیص و ارزشیابی شخصیت می‌باشد، منتشر شد. مدتها فرم اصلی پرسشنامه MMPI که ۵۶۵ سوال برای پاسخگویی داشت، در ایران اجرا می‌شد. اجرای چنین پرسشنامه‌ای معایبی داشت که نمی‌توانست منعکس کننده شخصیت یک فرد ایرانی باشد.

با توجه به وجود مشکلات و .به منظور کوتاه شدن آزمون دکتر اخوت، براهنی، شاملو و نوعپرست، ۷۱ سؤال از پرسشنامه MMPI را اقتباس و با در نظر گرفتن فرهنگ ایرانی آن را در فرم کوتاهی تدوین و یک رشته فعالیتهای پژوهشی را آغاز کردند. این فرم کوتاه شده کاربرد بسیار وسیعی در فعالیتهای پژوهشی بالینی پیدا کرده است و هنوز هیچ آزمونی در ایران با آن برابری نمی‌کند.

ادبیات تحقیق

يكي از نيازهاي اساسي زندگي انسان، تعامل و ارتباط با ديگران است. انسان در طول رشد خود، پيوسته براي بقا و پيشرفت خويش، محتاج ارتباط با ديگران است كه بين اين امر با سلامت رابطه اي نزديك وجود دارد. تمام انسان ها به دنبال يافتن كساني هستند كه با آن ها احساس خوش بختي كنند و از زندگي با آنها لذت ببرند و در كنارشان منفعت بيشتري كسب كنند. در بين ارتباطات انساني، نياز به ارتباط با جنس مخالف هم در مقاطع مختلف از زندگي انسان مطرح است. بايد توجه داشت كه نيروي پيوند جويي دو جنس مخالف، دل دادگي هاي پسرانه و دلبري هاي دخترانه و دلبستگي هاي طرفين، در قشرنوجوان وجود دارد. البته اين ارتباط ها و علاقه ها منشأ تشكيل خانواده و بقاي نسل و ادامه حيات مي گردند، ولي زمانیکه از چار چوب اصول اخلاقي و شرعي فرا رفت فرد دچار مشکلات روحی و روانی خواهد شد.

روابط دوستی را می توان به دو بخش رابطه دوستی بدون رابطه عشقی و رابطه دوستی تؤام با رابطه عشقی در نظر گرفت لذا با توجه به این موضوع در ادبیات موضوع علاوه بر ارتباط دوستی به روابط عشقی نیز اشاره شده است.

روابط آزاد دختر و پسر، به اقتضاى غرايز ، تمايلات و روابط جنسى و آثار آن را به دنبال دارد. نظريات روانکاوى از جمله نظرية «هورناي» بر اين حقيقت تأکيد مي کند: «در اجتماعاتى که روابط جنسى آزاد است، بسيارى از احتياجات رواني،‌ شکل تمايلات جنسى پيدا مى کند و به